ถ้าระดับพันขาย ก็ควรจะรู้ครับ แต่อาจจะไม่ได้คำนวณเป็นกันทุกคน อย่างพวกช่างซ่อมหม้อแปลงหรือไดนาโมที่เห็นกันทั่วไป ผมเคยถามเค้ามาบ้าง เค้าบอกรู้ว่าต้องใส่ตามที่ครูเค้าสอนมา แต่ไม่รู้จริงๆ ว่า Choke นี้เอาไปใช้กับกระแสเท่าไหร่ แล้วควรใส่ Air gap เท่าไหร่ ช่างกลุ่มนี้เค้าจะ Fix Air gap ไว้ และรู้ว่าควรจะพันกี่รอบจะได้ Henry ที่ต้องการครับ
คุณ Mr.One ดูที่ผลในวงจร ว่าใส่ไปแล้ววงจรทำงานปกติ แต่ถ้ามองลึกลงไปกว่านั้น เราใช้ Choke ได้อย่างมีประสิทธิภาพแค่ไหนครับ ผมยกตัวอย่างให้เห็นภาพดังนี้ สมมุติวงจรคุณ Mr.One ต้องการ Choke 5H 100mA เมื่อคุณไปสั่ง Choke นี้กับช่าง 2 คน คุณอาจจะได้ Choke คนละขนาดกันกลับมาถึงแม้วัสดุทุกอย่างจะเหมือนกัน 100% ก็ตาม ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะช่าง 2 คนอาจจะใช้ Air gap คนละขนาดกัน Air gap ที่ใหญ่เกินไปจะทำให้ต้องพันลวดเยอะขึ้นกว่า Air gap ที่พอดี เมื่อพันลวดเยอะขึ้นสิ่งที่ตามมาคือ DCR ที่มากขึ้น ถ้าจะให้ DCR ลดก็ต้องใช้ลวดที่ใหญ่ขึ้น ซึ่งอาจจะทำำให้ต้องใช้แกนที่ใหญ่ขึ้นอีก Size นึงเลย แต่ผลสุดท้ายคุณได้ 5H 100mA มาเหมือนกัน และมันก็ทำงานในวงจรได้ปกติเหมือนๆ กันครับ
ถ้าเป็นแกน EI เราเห็นการใส่แกนเราก็รู้แล้วว่ามี Air gap หรือไม่ โดยดูที่รอยต่อระหว่าง E กับ I ครับ ลองสังเกตหม้อแปลงจ่ายไฟปกติ จะใส่แกนเป็นสลับแผ่น E/I ไปมา ส่วนที่มี Air gap นั้น E กับ I จะไม่สลับไปมาครับ แต่ถ้าแกนเป็นชนิดอื่นหรือมีซีลปิดอย่าง Tango, UTC ก็ไม่รู้ได้ครับ
แสดงว่าผู้ที่พัน Choke ขายทุกเจ้าเขารู้อยู่แล้วใช่ใหมครับว่าต้องมี Air Gap เพราะผมเคยใช้ของ SAC,แสงทอง,Old Choke ไม่เคยบอกว่าต้องใส่ Air Gap ก็ใช้งานปกติหมดครับ
อ้อ อีกอย่างครับ เราจะตรวจสอบอย่างไรว่าผู้พันพันมาให้เราแบบมี Air Gap ขอบคุณครับ