หัวข้อ: ใส่ฟิลเตอร์แค่ข้างเดียว

[Malako]

ในยุคหนึ่งนานแล้วสำหรับผมถือว่า ห้องที่ฟังเพลงนั้นสำคัญเป็นลำดับต้นๆ 
จึงต้องเซ็ทให้เครื่องและลำโพงเข้ากันได้กับห้อง
ลำโพงหลักเพียงคู่เดียวจะเซ็ทง่ายกว่ามีลำโพงหลายคู่

สมัยเล่นเครื่องเสียงจึงเน้นไปหาลำโพงให้เสียงที่ถูกใจ โชคดีที่ก๊วนเล่นส่วนใหญ่เป็นรุ่นพี่มีกะตัง
ผมจึงมีโอกาสได้ฟัง และยืมมาลองที่บ้านด้วยจึงพอจะเห็นความแตกต่างของลำโพงแบรนด์ กับลำโพงงาน DIY
ยุคนั้นสั่งดอกจากเฮียบ๊วย บรรพตออดิโอ ความแตกต่างที่ผมรับรู้ซึ่งต้องใช้เวลา 15 ปีคือ ไม้อัดที่ทำตู้
ตู้สั่งทำจากสมเจริญใช้ไม้อัด MDF หนา 25 มิลใช้ดอก Vifa ทั้งหมด พาสสีพทำตามวงจรจากวีฟ่า
เสียงที่ได้ไม่ถูกใจเลย  ผมเก็บลืมถึง 15 ปี ยามจนขายเครื่อง ขายลำโพงกินหมด
จำต้องยกของที่เก็บลืมมาฟัง ซึ่งน่าแปลกใจมากที่ฟังได้ไพเราะขึ้น ปริมาณเบสที่เคยกวนใจหายไปสิ้น
จุดนี้น่าจะมาจาก ไม้อัด MDF บ่มจน DNA เนื้อไม้เป็นหนึ่งเดียวอาจสลายการ Resonance ตัวตู้ได้กระมังครับ

ไปอ่านเจอว่า ยามาฮ่า นั้นถึงกับปลูกต้นสนบนภูเขาให้ถึงอายุหนึ่งค่อยตัดมาทำตู้ลำโพง
นัยว่ารุ่น NS 1000 ไม่มี M นั้นเป็นไม้จากต้นสนที่ตัดไปทำเปียโน จึงให้เสียงดีมากๆ

เล่นและฟังสิ่งที่เราทำแล้วแฮปปี้ ลุยเลยครับ  ทุกวันนี้ผมเองก็ทำแบบนี้แหละ

[Nun1962]

ดอกเสียงทุ้ม seas h602 อันนี้ 8 โอห์ม
แหลม seas h400 อันนี้ 6 โอห์ม
พาสซีฟของลำโพงรถ a/d/s/ 320is


ลำโพง DIY ถ้าถือดอกเสียงทุ้มเป็นหลัก นั่นคือต้องออกแบบพาสสีพให้เสียงทุ้ม 8 โอห์ม เสียงแหลม 6 โอห์ม
ลำโพงคู่นี้จะถือเสมือนว่า มีอิมพีแด๊นซ์ 8 โอห์ม (ความคิดผมเอง)

ส่วนพาสสีพรถนั้น ads  ออกแบบจุดตัดโดยถือว่าดอกลำโพงมีอิมพีแด๊นซ์  =   4 โอห์ม
เมื่อนำมาใช้กับดอก SEAS จุดตัดของพาสสีพก็จะเปลี่ยนไป หรือเลื่อนไปจากเดิมเยอะเลยครับ
ตรงจุดนี้ถ้าหาเพลงร้องที่อัดมาดีจะฟังออกครับ

เห็นด้วยครับ

เดิมทีผมก็ทำพาสซีฟให้กับดอกลำโพงชุดนี้เองครับ ทำเป็น 2nd order ธรรมดาๆ ตัดที่แถวๆ 2300 Hz ก็ฟังดีอยู่พอสมควร แต่ด้วยความซนน่ะครับ  เห็นมีพาสซีฟของ ads วางอยู่คู่นึง เลยลองเอามาต่อเล่นๆดู ปรากฏว่าชอบครับ ได้คาแนวเสียงออกมาคล้ายลำโพง ads เลยครับ ซึ่งผมชอบ แต่ยังได้คาแรกเตอร์ของดอกลำโพง seas อยู่ด้วยคือออกแนวใสๆ แก้วๆ ส่วนของ ads จะอบอุ่น ปิดๆทึบๆ มันผสมกันพอดีครับ มีขัดใจนิดหน่อยคือ ads มักจะจูนเสียง midbass ของตัวเองให้ออกที่ลำโพงเสียงกลางมากๆหน่อย อันนี้เป็นทุกรุ่นเลย เวลาฟังมักจะได้ยินเสียง อ อ่าง หรือเสียงทุ้มปลายหรือผู้ชายมากหน่อย และเสียง mid-high น้อย เป็นที่มาของแนวเสียงที่ค่อนข้างปิด แต่ไปโผล่ที่ high มาก เหมือนฟังเทปแล้วกดปุ่ม Dolby B-C น่ะครับ (โบราณไปไหม 555) ลักษณะนี้ผมไปลองในระบบรถยนต์มาซึ่งระบบเป็นของ ads ทั้งหมด ลองปรับ level ซับขึ้นอีก พบว่าเสียงมันสมดุลขึ้นครับ คือ midbass ที่ขุ่นกับแหลมที่จัดมันโดนกลบไปให้พอดีเลย จึงเป็นที่มีของการอยากทำซับเพิ่มครับ 

[Malako]

ดอกเสียงทุ้ม seas h602 อันนี้ 8 โอห์ม
แหลม seas h400 อันนี้ 6 โอห์ม
พาสซีฟของลำโพงรถ a/d/s/ 320is


ลำโพง DIY ถ้าถือดอกเสียงทุ้มเป็นหลัก นั่นคือต้องออกแบบพาสสีพให้เสียงทุ้ม 8 โอห์ม เสียงแหลม 6 โอห์ม
ลำโพงคู่นี้จะถือเสมือนว่า มีอิมพีแด๊นซ์ 8 โอห์ม (ความคิดผมเอง)

ส่วนพาสสีพรถนั้น ads  ออกแบบจุดตัดโดยถือว่าดอกลำโพงมีอิมพีแด๊นซ์  =   4 โอห์ม
เมื่อนำมาใช้กับดอก SEAS จุดตัดของพาสสีพก็จะเปลี่ยนไป หรือเลื่อนไปจากเดิมเยอะเลยครับ
ตรงจุดนี้ถ้าหาเพลงร้องที่อัดมาดีจะฟังออกครับ

[Malako]

ผมถือหลัก  คิดแล้วทำเลย มีของให้ลองแล้วลุยเลยครับ

ทำฟังแล้ว ไม่ดี หาจุดให้เจอโดยเร็วแล้วแก้ไขปรับปรุง

วิธีนี้อาจช้า แต่ได้ความรู้ ได้ประสบการณ์เฉพาะตัวครับ

ผมเคยเซ็ทระบบงานกลางแจ้งงานปีใหม่ให้บริษัทหนึ่ง เริ่มแต่เที่ยงวันตั้งเครือง ห้าโมงเย็นถึงมีเสียง
ปรับจูนจนพอใจ แขกเหรื่อเริ่มเขางาน โต๊ะจีน 50 โต๊ะ เป็นดนตรีคาราโอเกะ พนักงานร้องกันเอง
พอสองทุ่มเจ้าภาพเจ้าของบริษัทขึ้นร้องเพลงดังสมัยนั้น สิบหมื่น สิบหมื่น สิบหมื่นหัวใจระรื่น ....
ร้องได้ครึ่งเพลง เสียงดนตรีเสียงร้องเงียบเฉย ไฟเวทียังสว่าง

ผมวางแก้วเบียร์ วิ่งไปที่โต๊ะเครื่องเสียง ใช้เวลาหนึ่งนาทีหาเหตุ อีกหนึ่งนาทีแก้ไข นาทีที่สามเสียงกลับมาเหมือนเดิม
เป็นประสบการณ์จริงที่ต้องแก้ไขปัญหาหน้างานให้รวดเร็วทันใจ

[Nun1962]

ถ้าผมใช้เป็น Speaker A/B ของแอมป์จะมีผลเสียไหมครับ ชุด A ไว้ต่อกับลำโพงหลัก ชุด B ต่อกับซับ
จะได้เลือกได้ว่าตอนไหนอยากใช้ซับ(A+B) ไม่ใช้ซับ(A)   
มันจะทำให้แอมป์พังเร็วไหมครับ ? กลัวมันจะไปโหลดแอมป์น่ะคัรบ
แต่ถ้าคิดอีกแง่ก็มองเหมือนเป็นลำโพง 3 ทางทั่วไป 


ทำได้ครับ ถ้าลำโพงหลัก และซับ =  8 โอห์ม ขนานกันเหลือ 4 โอห์ม แอมป์ทั่วไปเหนื่อยอยู่แล้วครับ
ปัญหาที่ตามมาคือความดังของลำโพง  A + B  มันคอนโทรลให้เท่ากันยากมาก ต้องรู้สเปคดอกลำโพงเพื่อทำวงจรลดทอนลงมา
หรือใช้วิธีหาตัวคล้ายโวลุ่ม ไม่รู้เรียกว่าอะไรมาปรับ ดีๆ แพงเอาเรื่องครับ
เพราะลำโพงซับทั่วไป ความไวหรือประสิทธิภาพจะไม่สูง ยกเว้นดอกซับพีเอแพงๆ + ตู้ที่แข็งแรงอีก
อีกอย่างพาสสีพซับตัดที่ 100 Hz 24 dB/Octave  นั้นค่าคอยล์ขดลวดแพงเอาเรื่องทำดีๆ เข้าหลักหมื่นนะครับ จะได้ไม่คุ้ม

ไม่ทราบว่าวัตถุประสงค์หลักที่ต้องการซับเพื่อ ดูหนัง หรือฟังเพลงครับ

จุดประสงค์ทำเพื่อฟังเพลงครับ การทำจุดตัดผมคิดว่าจะใช้เป็นตู้แบนด์พาสไปเลยน่ะครับ จะได้ไม่ต้องใช้พาสซีฟครอสแล้ว เรื่องอิพิแดนซ์ก็เป็นห่วงเหมือนกันครับ ตัวลำโพงหลักก็ไม่่ทราบค่าอิมพิแดนซ์เหมือนกัน เป็นลำโพง diy เองครับ ใช้ดอกเสียงทุ้ม seas h602 อันนี้ 8 โอห์ม แหลม seas h400 อันนี้ 6 โอห์ม พาสซีฟของลำโพงรถ a/d/s/ 320is ครับตามสเปคถ้าตามชุดของมันน่าจะ 4 โอห์มครับ แต่พอเอามารวมกันแล้วยังไม่ได้วัดเลยครับว่าเบ็ดเสร็จเท่าไหร่ ส่วนเรื่องปรับ balance ระหว่างลำโพงหลักกับซับผมคิดว่าจะใช้ fader control ของรถครับ ต่อเป็นเหมือน speaker A เป็นลำโพงหน้า speaker B เป็นลำโพงหลัง พอได้ไหมครับ ? 

[Malako]

ถ้าผมใช้เป็น Speaker A/B ของแอมป์จะมีผลเสียไหมครับ ชุด A ไว้ต่อกับลำโพงหลัก ชุด B ต่อกับซับ
จะได้เลือกได้ว่าตอนไหนอยากใช้ซับ(A+B) ไม่ใช้ซับ(A)   
มันจะทำให้แอมป์พังเร็วไหมครับ ? กลัวมันจะไปโหลดแอมป์น่ะคัรบ
แต่ถ้าคิดอีกแง่ก็มองเหมือนเป็นลำโพง 3 ทางทั่วไป 


ทำได้ครับ ถ้าลำโพงหลัก และซับ =  8 โอห์ม ขนานกันเหลือ 4 โอห์ม แอมป์ทั่วไปเหนื่อยอยู่แล้วครับ
ปัญหาที่ตามมาคือความดังของลำโพง  A + B  มันคอนโทรลให้เท่ากันยากมาก ต้องรู้สเปคดอกลำโพงเพื่อทำวงจรลดทอนลงมา
หรือใช้วิธีหาตัวคล้ายโวลุ่ม ไม่รู้เรียกว่าอะไรมาปรับ ดีๆ แพงเอาเรื่องครับ
เพราะลำโพงซับทั่วไป ความไวหรือประสิทธิภาพจะไม่สูง ยกเว้นดอกซับพีเอแพงๆ + ตู้ที่แข็งแรงอีก
อีกอย่างพาสสีพซับตัดที่ 100 Hz 24 dB/Octave  นั้นค่าคอยล์ขดลวดแพงเอาเรื่องทำดีๆ เข้าหลักหมื่นนะครับ จะได้ไม่คุ้ม

ไม่ทราบว่าวัตถุประสงค์หลักที่ต้องการซับเพื่อ ดูหนัง หรือฟังเพลงครับ

[Nun1962]

ถ้าสมมติผมจะทำซับมาใช้กับลำโพง 2 ทาง โดยกำหนดจุดตัดของซับ (low pass) ไว้ที่ 100Hz ความชัน 24dB/Oct
แต่ไม่ใส่ฟิลเตอร์ High pass ให้กับลำโพง 2 ทางที่ใช้อยู่
จะได้ไหมครับ ? จะมีผลดี/ผลเสียอย่างไร ? 


ทำได้ครับ  ในแวดวงงาน PA ทำใช้กันพอควร
คือให้ลำโพงหลักทำงานเต็มย่านความถี่ หรือฟูลเร้นจ์
แล้วเพิ่มซับตัดที่ความถี่ตามต้องการ ซึ่งต้องปรับจูนตามสถานที่เช่น  70 ,80 , 100 Hz เป็นต้น (ในกรณีย์ฟิลเตอร์เป็น Active)

ผลดีผลเสียนั้นในทางทฤษฎี ไม่ทราบครับ  แต่ในทางปฏิบัติ ใช้หูฟัง แล้วปรับจูนดังกล่าว
การปรับจูนรวมทั้งการเลื่อนตำแหน่งตู้ลำโพงซับเข้าออกอีกด้วยนะครับ
เนื่องจากเสียงเบสไม่กลืนกับเสียงลำโพงหลัก ทั้งนี้ทั้งนั้นอยู่ที่ลักษณะตู้ซับอีกด้วยครับ

ที่ว่ามาใช้พาวเวอร์แอมป์สเตอริโอ 2 ตัวแยกขับ กำลังขับซับมากกว่าขับฟูลเร้นจ์อย่างน้อยหนึ่งเท่า

กับคำถามไม่ได้บอกว่าใช้แอมป์กี่ตัวขับ ถ้าใช้ตัวเดียวขับคงเหนื่อยพอควรครับ และฟิลเตอร์พาสสีพ คงแพงน่าดู

หมายเหตุ

ถ้าผมใช้เป็น Speaker A/B ของแอมป์จะมีผลเสียไหมครับ ชุด A ไว้ต่อกับลำโพงหลัก ชุด B ต่อกับซับ จะได้เลือกได้ว่าตอนไหนอยากใช้ซับ(A+B) ไม่ใช้ซับ(A)  มันจะทำให้แอมป์พังเร็วไหมครับ ? กลัวมันจะไปโหลดแอมป์น่ะคัรบ แต่ถ้าคิดอีกแง่ก็มองเหมือนเป็นลำโพง 3 ทางทั่วไป 

[Malako]

ขออีกคำถาม แล้วเราสามารถตั้งจุดตัดความถี่ของลำโพงทั้ง 2 ให้เหลื่อมกันได้ไหม
เช่น low pass = 100Hz + High pass = 60Hz
ผลจะเป็นอย่างไรครับ มีข้อดีข้อเสียอย่างไร ?


ตอนเล่นเครื่องเสียง PA เคยลองครับ เพราะ Active Cross ฯ มันมีให้ลองปรับ
จุดตัดเหลื่อมกันตามคำถาม ฟังไม่ออกจริงๆ ครับ

[Malako]

ถ้าสมมติผมจะทำซับมาใช้กับลำโพง 2 ทาง โดยกำหนดจุดตัดของซับ (low pass) ไว้ที่ 100Hz ความชัน 24dB/Oct
แต่ไม่ใส่ฟิลเตอร์ High pass ให้กับลำโพง 2 ทางที่ใช้อยู่
จะได้ไหมครับ ? จะมีผลดี/ผลเสียอย่างไร ? 


ทำได้ครับ  ในแวดวงงาน PA ทำใช้กันพอควร
คือให้ลำโพงหลักทำงานเต็มย่านความถี่ หรือฟูลเร้นจ์
แล้วเพิ่มซับตัดที่ความถี่ตามต้องการ ซึ่งต้องปรับจูนตามสถานที่เช่น  70 ,80 , 100 Hz เป็นต้น (ในกรณีย์ฟิลเตอร์เป็น Active)

ผลดีผลเสียนั้นในทางทฤษฎี ไม่ทราบครับ  แต่ในทางปฏิบัติ ใช้หูฟัง แล้วปรับจูนดังกล่าว
การปรับจูนรวมทั้งการเลื่อนตำแหน่งตู้ลำโพงซับเข้าออกอีกด้วยนะครับ
เนื่องจากเสียงเบสไม่กลืนกับเสียงลำโพงหลัก ทั้งนี้ทั้งนั้นอยู่ที่ลักษณะตู้ซับอีกด้วยครับ

ที่ว่ามาใช้พาวเวอร์แอมป์สเตอริโอ 2 ตัวแยกขับ กำลังขับซับมากกว่าขับฟูลเร้นจ์อย่างน้อยหนึ่งเท่า

กับคำถามไม่ได้บอกว่าใช้แอมป์กี่ตัวขับ ถ้าใช้ตัวเดียวขับคงเหนื่อยพอควรครับ และฟิลเตอร์พาสสีพ คงแพงน่าดู

หมายเหตุ 

[Nun1962]

ถ้าสมมติผมจะทำซับมาใช้กับลำโพง 2 ทาง โดยกำหนดจุดตัดของซับ (low pass) ไว้ที่ 100Hz ความชัน 24dB/Oct แต่ไม่ใส่ฟิลเตอร์ High pass ให้กับลำโพง 2 ทางที่ใช้อยู่ จะได้ไหมครับ ? จะมีผลดี/ผลเสียอย่างไร ? 

ขออีกคำถาม แล้วเราสามารถตั้งจุดตัดความถี่ของลำโพงทั้ง 2 ให้เหลื่อมกันได้ไหม เช่น low pass = 100Hz + High pass = 60Hz ผลจะเป็นอย่างไรครับ มีข้อดีข้อเสียอย่างไร ?