HTG2.club
Home Theater Guide webboard => มุม Thai DIY Audio => ข้อความที่เริ่มโดย: prasan ที่ 14 มกราคม, 2009, 02:20:23 pm
-
ค่าความต้านทานของโวลลุ่มที่เคยเห็นใช้ในวงจรมีหลายค่า เช่น 10K, 20K, 50K, 100K, 250K หรือค่าอื่น อยากทราบว่ามีหลักการเลือกอย่างไรครับจึงจะเหมาะสมกับวงจรปรีหรือแอมป์ครับ
-
ผมทำแอมป์มาก็หลายเครื่อง ส่วนใหญ่จะตามวงจร อยากรู้ความจริงเหมือนกันครับ
-
อยากทราบด้วยคน
:secret
-
น้านสิครับ ผมก็อยากรู้เหมือนกัน เพราะผมต้องเปลี่ยนvr แอมป์ ss มัน 250k หายากจัง เอา 100k เปลี่ยนแทนได้มั้ย
และทำใม งาน diy หลอดถึงชอบใช้ 100k ครับ
-
เลือกค่าความต้านทานของโวลลุ่มให้ match กับ input impedance
input impedance ที่ grid มีค่าสูงมาก เป็น meg แต่เรามี R = 100kที่ grid ลง กราวด์ เพื่อ bias grid ทำให้ input imprdance รวมประมาณ 100k เลือกค่าความต้านทานของโวลลุ่ม= 100k
-
ขออณุญาติเอาที่ผมตอบไว้ที่โน่นมาตอบที่นี่ด้วยจะได้กระจายความรู้ (งูๆปลาๆ) ครับ ;D
ขึ้นอยู่กับอินพุธอิมพีแดนซ์ของแอมป์ครับ
และขึ้นอยู่กับ output impedance ของ source
คือ ถ้า source มี output impedance ต่ำ จ่ายกระแสได้เยอะ เราก็จะสามารถใช้โวลลุ่มค่าต่ำๆได้ ซึ่งจะดีที่กระแสที่จะเข้า amp นั้นพอแน่นอน ทำให้ใช้กับแอมป์ที่มีอินพุท imp ต่ำได้
ส่วนแอมป์ ถ้ามี input imp ต่ำหมายถึงต้องการกระแสขับสูง ถ้าใช้โวลลุ่มค่าสูงกระแสจะไม่พอขับทำให้เสียงเพี้ยนได้ แต่ถ้า input imp สูงเช่น cmoy ที่มี input imp สูงเกิน 1M เราก็จะสามารถใช้โวลลุ่มค่าสูงที่เกิน 100K ได้ครับ ข้อดีคือทำให้ source ไม่ต้องจ่ายกระแสมาก กระแสวิ่งในสายสัญญาณน้อยลง
ส่วนจะดูว่า input imp เท่าไร มักจะดูจาก Ri ของวงจร
อย่างในวงจร opamp นี้จะกำหนดโดย R2 เท่ากัยราวๆ 1M ครับ
-
อย่างในวงจรหลอดนี้ ไม่มี Ri กำหนดค่า impedance เราก็จะได้ค่า imp เท่ากับกริดสตอบเปอร์บวกกับค่า grid impedance ของหลอด
ซึ่งตามตารางเขาบอกว่าเท่ากับ 1M สำหรับหลอด 12au7 ครับ (ใน data sheet ของ 12at7 ไม่มีบอกไว้ผมเลยมั่วๆเอาว่าคงใกล้เคียงกัน :whistling)
-
ทีนี้คงสงสัยว่าทำไมถึงนิยมใช้ โวลลุ่ม 100K
เพราะกระแสที่จะจ่ายให้กับแอมป์ควรจะจ่ายได้อย่างน้อย 10 เท่าของที่แอมป์ต้องการ ดังนั้น ถ้า impedance amp เท่ากับ 1M ค่าที่พอดีก็เลยกลายเป็น 100K หรือต่ำกว่า
ถ้าจะใช้ต่ำกว่า 100K ก็ดีที่กระแสจะยิ่งพอ เสียงจะยิ่งอิ่มขึ้น แต่ก็จะเป็นภาระให้ source ที่เราใช้ ถ้ามั่นใจว่า source ของเราจ่ายกระแสได้พอ ใช้ค่า 10K ก็ยังได้ครับ
ถ้า อินพุท imp อยู่ที่ 470K (ค่านี้ก็นิยมกันเห็นอยู่หลายวงจร) ก็ใช้โวลลุ่ม 50K ได้ครับ ถ้าใส่ 100K กระแสอาจจะไม่พอแล้วจะเกิด distortion ได้ครับ
แต่ทั้งนี้หากแอมป์มี C input ก็ต้องดูลักษณะการต่อ C ด้วยว่าต่อก่อนเข้าโวลลุ่มหรือต่อหลังโวลลุ่ม ถ้าต่อก่อนเข้าโวลลุ่ม อันนี้ยิ่งใช้ R ค่าน้อย ก็ยิ่งต้องเพิ่มขนาด c input ขึ้น ไม่งั้นเสียงบางเบสหายหมดครับ
-
อย่างในวงจรหลอดนี้ ไม่มี Ri กำหนดค่า impedance เราก็จะได้ค่า imp เท่ากับกริดสตอบเปอร์บวกกับค่า grid impedance ของหลอด
ซึ่งตามตารางเขาบอกว่าเท่ากับ 1M สำหรับหลอด 12au7 ครับ (ใน data sheet ของ 12at7 ไม่มีบอกไว้ผมเลยมั่วๆเอาว่าคงใกล้เคียงกัน :whistling)
ตามวงจรนี้ เราจะใช้โวลลุ่ม 100k แทนได้ไหมครับ โดย ใส่ Ri 100K ขนานลงไป ก็จะได้ 50K ได้ไหมเอ๋ย...
-
อย่างในวงจรหลอดนี้ ไม่มี Ri กำหนดค่า impedance เราก็จะได้ค่า imp เท่ากับกริดสตอบเปอร์บวกกับค่า grid impedance ของหลอด
ซึ่งตามตารางเขาบอกว่าเท่ากับ 1M สำหรับหลอด 12au7 ครับ (ใน data sheet ของ 12at7 ไม่มีบอกไว้ผมเลยมั่วๆเอาว่าคงใกล้เคียงกัน :whistling)
ตามวงจรนี้ เราจะใช้โวลลุ่ม 100k แทนได้ไหมครับ โดย ใส่ Ri 100K ขนานลงไป ก็จะได้ 50K ได้ไหมเอ๋ย...
ใส่ได้เลยไม่ต้องใส่ Ri ก็ได้ครับ เพราะ impedance ของหลอดเท่ากับ 1M จึงใช้ volume ได้ 100K หรือต่ำกว่า ในที่นี้เจ้าของเลือกใช้ 50K อาจจะเพราะเขาชอบเสียงที่หนากว่าโวลลุ่ม 100K ก็เป็นได้ครับ การขนาน Ri ลงไปไม่ได้ช่วยเรื่องการใช้โวลลุ่มค่าสูงขึ้นหรือลดลงเลย แต่จะช่วยให้ impedance ของวงจรลดลง ทำให้ทนต่อสัญญาณรบกวนได้มากขึ้นครับ
ปล. ลืมไป ถ้าผมตอบผิดหรือมั่วตรงไหนรบกวนช่วยแก้ด้วยนะครับ พอดีผมอธิบายไปตามที่เข้าใจน่ะครับ K)
-
Automatic bias ใช้ตัวต้านทานต่อลงกราวนด์ แล้วมันไปเทียบกับโวลท์ที่คาโธด คาโธดเป็นบวก กริดก็เป็นลบ
ค่าที่บอกน่าจะเป็นการชี้บ่งว่า "ค่าความต้านทานสูงสุดที่ใช้ได้ในกรณีนี้ รึเปล่า" ครับ
-
Automatic bias ใช้ตัวต้านทานต่อลงกราวนด์ แล้วมันไปเทียบกับโวลท์ที่คาโธด คาโธดเป็นบวก กริดก็เป็นลบ
ค่าที่บอกน่าจะเป็นการชี้บ่งว่า "ค่าความต้านทานสูงสุดที่ใช้ได้ในกรณีนี้ รึเปล่า" ครับ
แหะๆไม่ทราบเหมือนกันครับ พอดีผมก็ไม่ได้เก่งวงจรหลอด เลยไม่รู้ว่าใช่หรือเปล่า :P
แต่เท่าที่ดูๆวงจรมาไม่เคยเห็นใครใส่ Ri(R grid ในวงจรหลอด) สูงถึง 1M นะครับ เคยเห็นใช้กันราวๆ 470K เป็นส่วนใหญ่
-
ไม่เคยเห็นใครใส่ Ri(R grid ในวงจรหลอด) สูงถึง 1M นะครับ เคยเห็นใช้กันราวๆ 470K เป็นส่วนใหญ่
ขอถามต่อหน่อยนะครับ ยกตัวอย่างampตัวแรกของผมนะครับ http://www.htg2.net/index.php?topic=39803.0 (http://www.htg2.net/index.php?topic=39803.0) ที่ผมเอาวงจรมาจากที่เป็นวิทยุ ถ้าตัดเอามาเฉพาะภาคออดิโอ แล้วตัด c input 0.02 ถ้าสังเกตุ R grid มากถึง 4.7M โวลุ่ม 500k ซึ่งอาจเป็นเพราะวงจรต้องการให้มีimpedance สูง จะได้ต้องการกระแสน้อยๆ จากภาคIF (เข้าใจถูกหรือเปล่าครับ) แต่ถ้าเราเปลี่ยนวงจรมาใช้กับ source ที่เป็น cd เราควรจะเปลี่ยน โวลุ่ม และ grid stopper มั้ยครับ (หลอดมี grid resistance = 1.2M)เพราะเสียงที่ออกมามันบางมากไม่ค่อยมีเบสเลย
(http://www.htg2.net/index.php?action=dlattach;topic=38939.0;attach=84588;image)
-
อย่างนี้ นี่เอง เหอๆ ทำตามวงจรทั้งนั้น เลย :D
-
ไม่เคยเห็นใครใส่ Ri(R grid ในวงจรหลอด) สูงถึง 1M นะครับ เคยเห็นใช้กันราวๆ 470K เป็นส่วนใหญ่
ขอถามต่อหน่อยนะครับ ยกตัวอย่างampตัวแรกของผมนะครับ http://www.htg2.net/index.php?topic=39803.0 (http://www.htg2.net/index.php?topic=39803.0) ที่ผมเอาวงจรมาจากที่เป็นวิทยุ ถ้าตัดเอามาเฉพาะภาคออดิโอ แล้วตัด c input 0.02 ถ้าสังเกตุ R grid มากถึง 4.7M โวลุ่ม 500k ซึ่งอาจเป็นเพราะวงจรต้องการให้มีimpedance สูง จะได้ต้องการกระแสน้อยๆ จากภาคIF (เข้าใจถูกหรือเปล่าครับ) แต่ถ้าเราเปลี่ยนวงจรมาใช้กับ source ที่เป็น cd เราควรจะเปลี่ยน โวลุ่ม และ grid stopper มั้ยครับ (หลอดมี grid resistance = 1.2M)เพราะเสียงที่ออกมามันบางมากไม่ค่อยมีเบสเลย
(http://www.htg2.net/index.php?action=dlattach;topic=38939.0;attach=84588;image)
C Coupling สองจุด 0.02uF กับ 0.002uF ค่ามันน้อยไปหรือป่าวครับ เลยทำให้เบสไม่มี ลองคำนวนค่าความถี่คัทออฟดูสิครับ fc = 1/(2 pi R x C)
ตัด C 0.02uF ออกได้ครับ ถ้าอินพุทอิมพีแดนซ์ค่าสูงมากไปก็ทำให้สัญญาณรบกวนเข้ามากวนง่ายครับ ใช้น้อยไปก็ไปโหลดภาคหน้า ค่าโวลุ่มยอดนิยมราวๆ 50K - 100K ครับ R grid 470K-1M ผมว่าลองเปลี่ยนแล้วฟังเอาดีกว่าครับ ถ้าค่าไหนเสียงโดนก็เอาค่านั้นล่ะครับ :D
-
ดูจากวงจรแล้ว ใช้ โวลลุ่มกับ C ค่านี้มันมากไปครับ เพราะกระแสจะไม่พอขับหลอดได้ครับ ทำให้เบสบางได้ เพราะช่วงเบสมักจะมีขนาดคลื่นใหญ่กว่าความถี่สูง ทำให้กระแสที่ต้องการสูงกว่าครับ
แต่เรื่องการโรลออฟของเสียงก็ตามกร๊าฟบนครับ โดยตัวมันล้วนๆมันตอบสนองได้ถึง 20Hz โดยลดลงแค่เล็กน้อยเท่านั้น แต่ถ้าขนาน Rg ที่1.2M เข้าไปก็จะเป็นแบบกร๊าฟล่าง ความถี่ต่ำหายไปบานเลยครับ
ถ้าจะใช้โวลลุมซัก 100K ก็ใช้ RG ซัก 470K แล้ว C ที่ขนาด 0.33u ขึ้นไป จะตอบสนองความถี่ได้ถึง 20Hz ครับ แต่เรื่องเสียงว่าชอบแบบไหนต้องลองเปลี่ยนค่าดู เพราะบางคนพอตอบสนองถึง 20Hz กลับบอกว่าเบสมากไปเสียงไม่ใสก็มีครับ :P
-
ขอบคุณมากครับสำหรับทุกความคิดเห็น ที่ผมอยากทราบเพราะว่าอยากได้แนวทางการพิจารณาที่ถูกต้องเพื่อใช้ในการ DIY ต่อไปและอยากให้เป็นประโยชน์ต่อทุกๆ ท่านด้วยครับ
ข้อมูลที่เป็นวิทยาศาสตร์ต้องพิสูจน์ได้และต้องทำซ้ำได้ ;)
ขอบคุณคุณ nopphong มากครับที่ให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ครับ
มีอีกอย่างที่อยากทราบคือ ถ้าเอาโวลลุ่มไว้ที่ output อย่างที่ใช้กับปรีจะพิจารณาอย่างไรครับ
-
Automatic bias ใช้ตัวต้านทานต่อลงกราวนด์ แล้วมันไปเทียบกับโวลท์ที่คาโธด คาโธดเป็นบวก กริดก็เป็นลบ
ค่าที่บอกน่าจะเป็นการชี้บ่งว่า "ค่าความต้านทานสูงสุดที่ใช้ได้ในกรณีนี้ รึเปล่า" ครับ
ตามที่คุณคุ้มว่าครับ กรณี Auto Bias Datasheet จะบอกค่า Max Rg มาครับ ก็คือค่าสูงสุดของ R ที่จะต่อจาก Grid ลง Reference ครับ (ปกติก็คือ Gnd) ถ้าค่าสูงกว่านี้วงจรจะได้รับอิทธิพลจาก Grid Leak Bias ด้วย จะใช้เท่าไหร่ก็ได้ที่น้อยกว่าค่านี้และมากกว่า 0 ครับ :)
ส่วนค่าความต้านทานเทียบเท่าของ Grid กรณี Grid เป็นลบเทียบกับ Cathode ในทาง DC ถือว่าเป็นอนันต์ครับ เพราะ Electron จะไม่วิ่งจากศักดิ์สูงไปศักดิ์ต่ำกว่าครับ ;)
-
กรณีวงจรหลอด ที่ใช้ Volume เป็น Input และต่อจากขา Adj เข้า Grid โดยตรง (ที่เห็นกันทั่วๆ ไป) Input ของวงจรก็คือ R Vol นั่นแหล่ะครับ เพราะมันขนานกับ Grid ที่เป็นวงจรเปิดอยู่
มองย้อนกลับไปถึงวงจรขับ (ปรีแอมป์, CD, etc.) ก็ต้องดูว่าวงจรขับส่งมาอย่างไร ถ้าส่งผ่าน C Coupling มา การเลือกค่า Vol ที่จะเป็น Input Imp ของวงจรด้วย จะมีความสำคัญขึ้นมาทันที เพราะค่า R Vol จะไปกำหนดการตอบสนองของ C Coupling ด้วย เนื่องจากมันจะไปเป็น Load ให้ C Coupling จากวงจรขับครับ ประเด็นต่อมาก็คือความสามารถในการขับครับว่า วงจรขับสามารถขับ Load ได้ต่ำสุดแค่ไหน นั่นคือต่ำสุดที่เป็นไปได้ครับ ถ้าใช้สูงกว่านั้นก็เป็นการเบาภาระให้วงจรขับครับ :bye1
-
ส่วนค่าความต้านทานเทียบเท่าของ Grid กรณี Grid เป็นลบเทียบกับ Cathode ในทาง DC ถือว่าเป็นอนันต์ครับ เพราะ Electron จะไม่วิ่งจากศักดิ์สูงไปศักดิ์ต่ำกว่าครับ ;)
ผมสงสัยตรงนี้นิดนึงครับ คือถ้ากริดเป็นลบเมื่อเทียบกับ K จริงว่าไม่มีอิเลคตรอนไหลจากกริดไปที่ K แต่ก็น่าจะมีจาก K ไหลมาที่กริดนะครับ ซึ่งตัวนี้น่าจะคิดเป็นความต้านทานกริดด้วย เพราะเราต้องคิดอัตตราการไหลของกระแสทั้งสองทางทั้งไปและกลับ
คือถามดูเล่นๆนะครับเพราะผมก็ไม่ค่อยเข้าใจหลอดในบางส่วนเหมือนกันครับ
-
ผมสงสัยตรงนี้นิดนึงครับ คือถ้ากริดเป็นลบเมื่อเทียบกับ K จริงว่าไม่มีอิเลคตรอนไหลจากกริดไปที่ K แต่ก็น่าจะมีจาก K ไหลมาที่กริดนะครับ ซึ่งตัวนี้น่าจะคิดเป็นความต้านทานกริดด้วย เพราะเราต้องคิดอัตตราการไหลของกระแสทั้งสองทางทั้งไปและกลับ
มี Electron วิ่งจาก Cathode มา Grid ได้ครับ เรียกว่า Grid Leak Current แต่ไม่นับเป็น Input Imp เพราะเป็นส่วนของวงจร Cathode ไม่ใช่ส่วนของวงจร Input ครับ คนละ Current Loop กันน่ะครับ :)
-
อย่างนี้ นี่เอง เหอๆ ทำตามวงจรทั้งนั้น เลย :D
ใช่จริงๆครับ:D เพราะไม่เข้าใจว่าแต่ละอุปกรณ์มันทำหน้าที่อย่างไร อย่าง ค่าvolume กับ grid stopper ไม่เข้าใจว่าใส่เพื่ออะไรก็ใส่ตามวงจร ส่วน r load ,r cathode, c cathode มันเปลี่ยนแล้วเห็นชัด ก็เปลี่ยนเอาตามชอบ แฮ่ๆ ใช้ลองต่อดูลองฟังดูแบบนี้แหละครับ
ขอบคุณหลายครับที่ช่วยให้ความกระจ่างอีกเยอะเลยครับ