หัวข้อ: เครื่องหลอด:หากเราถอดหลอดออกแล้ววัดไฟ อันตรายไหมครับ(ไม่ต่อลำโพงอันตราย!!!)

[chairat]

1)ทำไมถึงพังครับ หากไม่ต่อลำโพง มันเกิดอะไรขึ้นครับ อยากทราบหลักการครับ
และนานแค่ไหนถึงพัง หรือพังทันที

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า การส่งผ่าน (transmission) และการสะท้อน (reflection) จะพบในธรรมชาติ เช่น คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่กำลังเดินทางผ่านชั้นบรรยากาศ หรือเดินทางผ่านตัวกลางตัวหนึ่งไปอีกตัวหนึ่งที่มีคุณลักษณะทางไฟฟ้าหรือทางแม่เหล็กไม่ต่อเนื่อง (discontinuity) ตัวอย่างเช่น เมื่อแสงเดินทางจากอากาศไปสู่น้ำ คลื่นบางส่วนสามารถส่งผ่านไปในน้ำได้ ส่วนที่เหลือจะสะท้อนกลับไปยังตัวกลางเดิมซึ่งก็คืออากาศ
   
ในระบบขยายที่ต่อกับลำโพง ปรากฏการณ์นี้ก็เกิดได้เช่นเดียวกัน แต่ในลักษณะนี้ ตัวกลางตัวหนึ่งจะเทียบได้กับ เครื่องขยาย ซึ่งมีวงจรสมมูลย์ (เทวินิน) เป็น แหล่งกำเนิดแรงดัน ต่ออนุกรมกับอิมพิแดนซ์ภายใน (internal impedance) และตัวกลางอีกตัวหนึ่งคือ ลำโพง ซึ่งวงจรสมมูลย์เป็นอิมพิแดนซ์ล้วนๆ (ไม่คิดผลของ back emf) ฉะนั้นถ้าอิมพิแดนซ์มีค่าไม่ต่อเนื่อง (พูดง่ายๆก็คือ ค่าอิมพิแดนซ์มีการกระโดด) ก็จะเกิดคลื่นสะท้อนขึ้น นั่นคือ คลื่นบางส่วนจะส่งผ่านไปลำโพงได้ อีกส่วนหนึ่งก็จะสะท้อนกลับ ไปยังเครื่องขยายที่ส่งคลื่นออกมา

ฉะนั้นถ้ามีเครื่องขยายที่ให้แรงดันสูงมากๆ แล้วไม่ได้ต่อภาระไว้เลย (open circuit) ทำให้อิมพิแดนซ์เข้าใกล้อนันต์ ก็เสียวๆ เหมือนกันนะครับ ถ้าใครลองแล้วในทางปฏิบัติได้ผลอย่างไร ขอแจ้งให้ทราบด้วย จะขอบคุณมากครับ

[หลอดหนุ่ม]

ผมว่าถ้าถอดสายสำโพงมันจะมีผลกับแอมป์ pp วัตสูงๆนะคับseไม่ค่อยมีผมเท่าไรคับเคยซ่อมแอมป์350wเวลาสายลำโพงไม่ได้เสียบแล้วป้อนสัญญาณขา3คือไฟสูงจะกระโดดข้ามมาขา2ซึ่งเป็นไฟจุดใส้หลอดนะคับ

[Eak-tubeamp]

ในความคิดผม หากไม่มีสัญญาณออกเอาท์พุท ถึงมี nfb ก็คงไม่เป็นอะไร เพราะ nfb เอาสัญญาณออกจาก เอาท์พุทป้อนกลับมายังภาค ไดรฟ์  หูฟังก็เป็นโหลด เหมือนกันครับ 

[gob]

ขอถามอีกนิดครับ หากรุ่นที่มีช่องเสียบหูฟัง(phone)
แล้วเราต่อหูฟังแทนลำโพงจะได้ไหมครับ
ไม่ต่อลำโพง แบบนี้เข้าค่ายว่าหูฟังเป็นโหลดหรือลำโพงได้ใช่ไหมครับ

[Zenith]

ขอถามเพื่อเป็นความรู้ครับ ถ้าเป็นในวงจร ที่ต่อฟีดแบคไว้หละครับ ถ้าผมไม่ต่อลำโพงจะเป็นอะไรหรือเปล่า เพราะเท่าที่รู้ตัวฟีดแบค จะเป็นตัวบอกการทำงานของ output ให้วงจรรู้ ดังนั้นถ้าไม่มีโหลด ก็น่าจะไม่มีปัญหาอะไร ใช่หรือเปล่าครับ 

[moopa]

ฟัง อ. Mc ให้ดี่ๆ ครับ ความรุ้ทั้งนั้น ถ้าเป็นแอมป์ solid state ถ้าไม่ต่อ อินพุต หรือ ช๊อตอินพุตลงกราวด์ เพื่อวัดสภาวะกระแสสงบ ยังไม่ต่อโหลดก็ยังไม่เป็นไร แต่ถ้าป้อนอินพุตเข้าไปแล้วไม่ต่อโหลดหละก็ เกิดการอสสซิลเลตและพังในที่สุดครับ ในกรณีเครื่องหลอด ตัว opt นั้นแหละเป็นโหลด ตัวหนึ่งของภาค เพาเวอร์เอาต์พุตอย่างที่ อ.mc บอกครับ เรื่องไฟ และขนาดของเส้นลวด และอิมพีแดนซ์ จะต้องคำนึงให้ดี และหากว่ายังไม่ต่อโหลดในช่วงเวลาสั้นๆ คงไม่เป็นไรมากครับ

[Eak-tubeamp]

จารย์ MC อธิบายมาได้ละเอียดดีครับ มองเห็นภาพ คือผมอยากให้แน่ใจ เลยลองดู แต่ก็หวั่นๆเหมือนกัน

[Mc]

ไม่เป็นอะไรครับ เมื่อกี้ผมลองของจริงเลย ลองถอดสายลำโพงออกประมาณ 5 นาที เท่าที่สังเกตุทั้งที่ หลอดและopt ก็ไม่มีอะไรแสดงอาการแปลกออกมาเลย เพื่อให้แน่ใจอีกนิด เดี๋ยวผมจะลองให้นานกว่านี้อีก แต่ต้องดูอย่างใกล้ชิด   

มันมีหลายองค์ประกอบครับ เช่น เอ้าท์พุท รุ่นเก่า ๆ อย่างในซันซุย เส่นลวดเล็กมาก บางรุ่นรันไฟค่อนข้างสูง การประกอบแบบฮาร์ดไวร์ที่มีอุปกรณ์มาก ๆ อาจทำให้เกิด ออสซิลเลทได้ง่าย  หรืออาจเกิดจาก เอ้าท์พุทรุ่นใหม่ ๆ ที่พันกันส่วนใหญ่จะเผื่อลวดไว้มากพอสมควร หรือเครื่องรันไฟไม่สูงมาก วงจรเป็นอินทีเกรตแอมป์ธรรมดา ไม่ซับซ้อน โอกาส ก็น้อยลง ในส่่วนของหลอดเราอาจเห็นผลไม่ชัดเจนมากนัก แต่กับเอ้าท์พุท นี่ น่ากลัวนะครับ

แค่ต่อสายลำโพง ผมว่า ไม่น่าเสี่ยงครับ

[Eak-tubeamp]

ไม่เป็นอะไรครับ เมื่อกี้ผมลองของจริงเลย ลองถอดสายลำโพงออกประมาณ 5 นาที เท่าที่สังเกตุทั้งที่ หลอดและopt ก็ไม่มีอะไรแสดงอาการแปลกออกมาเลย เพื่อให้แน่ใจอีกนิด เดี๋ยวผมจะลองให้นานกว่านี้อีก แต่ต้องดูอย่างใกล้ชิด   

[gob]

สรุปว่า
หากไม่มี I/P แล้วเปิดเครื่องหลอด โดยไม่ต่อลำโพงก็จะไม่เป็นอันตรายใช่ไหมครับ

[Eak-tubeamp]

ผมจะวัดไฟใส้หลอด(ไม่ถึง 6.3v สักที)แล้ววัดไฟสูงว่าตรงกับวงจรหรือเปล่า หลังจากนั้นจะเสียบหลอดเข้าไป แล้วทำการวัดไฟตามจุดต่างๆ  RCA ช็อตขั้วมี  แต่ไม่ค่อยได้ใช้ ่อาศัยปิดวอลลุ่มแทน เมื่อกี้นั่งก้มๆเงยๆเพื่อปรับไบแอส 12au7 กลัวจิ้มปลายมิเตอร์พลาดไปแตะขาอื่นแล้วอ๊ากใส่หน้า เคยโดนเหมือนกัน ดีที่ไม่มีอะไรเสียหาย 

[alexdiy]

อีกอย่างเครื่องหลอด หากไม่ต่อลำโพง จะทำให้เกิดอะไรขึ้น และใช้เวลานานแค่ไหนถึงจะเสียครับ
เช่นเสียบไฟ 5 นาทีโดยยังไม่ได้ต่อลำโพงก็จะพัง หรือแค่ 1 นาที
แล้วเครื่องใหม่ๆ มีระบบป้องกันตรงนี้ไหมครับ

    ปกติผมก็จะต่อลำโพงถูกๆไว้ แต่ไม่ต่อไว้ก็ยังไม่เคยมีปัญหาอะไร เพราะผมจะ short input ลงกราวน์ โดยทำหัว rca ที่ short สัญญานไว้ เสียบก่อนวัดไฟทำงานเสมอ เพราะบางครั้งถ้าไม่ short input ลงกราวน์ บางวงจรมัน oscillate เฉยเลย เช่น วงจร EL156SE แบบ ultra lnear จะ oscillate ทุกทีเลย มันจะวัดแรงดันที่ plate ไม่ได้คือแรงดันจะ swing ขึ้นๆลงๆ แต่พอ short input ลงกราวน์ก็วัดได้ปกติครับ วงจรเวลา oscillate อาการมันจะแปลกๆหาสาเหตุยาก ผมเลย short input เพื่อความชัวร์ไว้ก่อนทุกทีเลยครับ

[alexdiy]

และตอนนัก DIY ทำเครื่องหลอด จะต้องวัดไฟให้เรียบร้อยก่อนเสียบหลอดใช่ไหมครับ

     ผมจะวัดแรงดันไฟจุดใส้หลอดก่อนใส่หลอดเสมอครับ เผื่อร้านหม้อแปลงพันมาผิดหรือติด label ผิด  ส่วนกรณีจุดด้วย dc ผมมักใช้ votage regulate ผมก็วัดไฟก่อนเผื่อดันใส่ r reference ของ regulator ผิดครับ ไฟสูงผิดยังอาจปิด switch ทัน แต่ใส้หลอดผิดใส้หลอดขาดเร็วมากหลอดเจ๊งทันตาเห็นครับ
     กรณีไฟสูงผมเสียบหลอดทั้งหมดก่อนเปิด switch ผมก็จะเอาปากคีบมิเตอร์คีบ cathode แล้วค่อยเปิด switch เพื่อวัดแรงดันว่าไม่ผิดปกติไปจากที่ออกแบบมากนัก ถ้ามันแรงดันสูงมากหมายถึงกระแสไหลผิดปกติก็จะรีบปิด switch ได้ทันก่อนหลอดเจ๊ง ส่วนใหญ่คีบที่หลอด power เพราะมีมิเตอร์ตัวเดียวเอง เวลาวัดก็ต่อมิเตอร์ออกมาห่างหน่อย ไม่กล้าเอามิเตอร์ก้มไปจิ้มๆวัดครั้งแรกน่ะครับ กลัวมันบึ๊มใส่หน้าครับ

[Mc]

เท่าท่ลองเล่นมา ถ้าไม่มีอินพุทเข้ามา ก็ไม่เป็นไรครับ ถึงเเม่ไม่มีโหลด  ถ้าไม่ต่อลำโพงหรือ R โหลด เเล้วอินพุทเข้ามา เคยเจอว่าหม้อเเปลงเอาท์พุทมันมีเสียงคอกเเคกเอง  บางตัวร้องเพลงออกมาเลยครับ ตามเสียงเพลงเบาๆ ใครเคยเจอเเบบผมบ้าง เจอตอนเเรกนึกว่าผีหลอก  ดูดีๆ opt มันร้องเพลงเอง อย่างนี้ไม่ดีครับ โอกาศหลอดพังมีสูง
 

แล้วก็จะตามด้วยเอ้าท์พุทใหม้ ขาด โดยเฉพาะเอ้าพุท วินเทจ เค้าไม่ค่อยได้เผื่อกระแสมากเท่าไหร่ ลวดเส้นบาง ๆ นิดเดียว วูบเดียวขาดเลย

[คุณโชค]

เท่าท่ลองเล่นมา ถ้าไม่มีอินพุทเข้ามา ก็ไม่เป็นไรครับ ถึงเเม่ไม่มีโหลด  ถ้าไม่ต่อลำโพงหรือ R โหลด เเล้วอินพุทเข้ามา เคยเจอว่าหม้อเเปลงเอาท์พุทมันมีเสียงคอกเเคกเอง  บางตัวร้องเพลงออกมาเลยครับ ตามเสียงเพลงเบาๆ ใครเคยเจอเเบบผมบ้าง เจอตอนเเรกนึกว่าผีหลอก  ดูดีๆ opt มันร้องเพลงเอง อย่างนี้ไม่ดีครับ โอกาศหลอดพังมีสูง
 

[นายป้อ]

เคยอ่านเจอคล้ายๆกับว่า ลำโพงเป็นโหลดของภาคเอาต์พุต ถ้าไม่มีโหลด ที่เป็น R หรือลำโพง หลอดจะรับภาระสูงแล้วก้พังเร็วอ่ะครับ 

[gob]

1.การวัดไฟควรต่อหลอดครับ ถ้าไม่ต่อมันจะไม่ครบวงจรค่าแรงดันที่ได้จากการวัดบางจุดกี่จะมีแรงดันมากกว่าปกติ(วงจรไม่มีโหลด) บางจุดก็จะไม่มีแรงดัน(วงจร
ขาด)
2.การไม่ต่อลำโพง ทำได้ในกรณีไม่มีสัญญาณเข้าทางอินพุตหรือควรจะช็อตอินพุทลงกราวด์ไว้ มิฉะนั้นต่อที่ทำหน้าที่เป็นไหลดก็คือ OPT อาจจะทำให้เสียหายได้

ชักงงครับ
แสดงว่า หากไม่ต่อลำโพงก็ได้ใช่ไหมครับ เปิดเครื่องแล้วตั้ง AUX ไว้ โดยไม่ต่อสัญญาณ I/p แบบนี้ไม่เป็นไรใช่ไหมครับ

[manoon]

1.การวัดไฟควรต่อหลอดครับ ถ้าไม่ต่อมันจะไม่ครบวงจรค่าแรงดันที่ได้จากการวัดบางจุดกี่จะมีแรงดันมากกว่าปกติ(วงจรไม่มีโหลด) บางจุดก็จะไม่มีแรงดัน(วงจร
ขาด)
2.การไม่ต่อลำโพง ทำได้ในกรณีไม่มีสัญญาณเข้าทางอินพุตหรือควรจะช็อตอินพุทลงกราวด์ไว้ มิฉะนั้นต่อที่ทำหน้าที่เป็นไหลดก็คือ OPT อาจจะทำให้เสียหายได้

[gob]

1)ทำไมถึงพังครับ หากไม่ต่อลำโพง มันเกิดอะไรขึ้นครับ อยากทราบหลักการครับ
และนานแค่ไหนถึงพัง หรือพังทันที

2)แบบนี้หากลำโพงขาดก็ทำให้เครื่องพังได้ใช่ไหมครับ
3) แล้วปัจจุบันเครื่องระดับแสน หากไม่ต่อลำโพงก็พังใช่ไหมครับ หรือเขามีวงจรป้องกันไว้ครับ
4) หากลำโพง short หรือสายลำโพง short ถึงกัน จะเกิดอะไรขึ้นครับ

[MuhMuh]

ส่วน สายลำโพง จำเป็นต้องต่อเอาไว้ครับ ไม่งั้น อาจทำให้ หลอด หรือเอ้าท์พุทเสียหายได้ ครับ หรือ อาจหา ตัวต้านทาน 8 โอห์ม สัก 30-50 วัตต์มาต่อแทนลำโพงก็ได้ แต่ สะดวกที่สุดน่าจะหาลำโพงถูก ๆ มาต่อไว้ดีกว่า จะได้ ลองฟัง สังเกตอาการไปด้วยครับ

อึ๋ยส์.... อันนี้เพิ่งรู้นะครับเนี่ย ลองแบบไม่ต่อมาหลายรอบแล้ว
โชคดียังไมม่อะไรผิดปกติครับ แหะๆๆ
สงสัยงานหน้าต้องหา R ต่อไว้ก่อนเลย จะลองเสียงค่อยถอดออก
ขอบคุณสำหรับคำถามและข้อมูลคร๊าบบบบ 

[Mc]

1) ไม่ต่อ Input อันตรายด้วยหรือครับ??
อย่างเครื่อง Receiver มีภาค AM &FM แต่เราไม่ได้ต่อ AUX ไว้
แล้ววันดีคืนดีไปเลื่อนไปยัง AUX สัก 5-10 นาทีจะเป็นอันตรายไหมครับ

2) เวลาทำเครื่องหลอด DIY แล้วมีหลอดแพงๆ เมื่อทำเสร็จยังไม่ต่อหลอด
     แต่จะวัด volt ก่อนได้ไหมครับ เพราะหากใส่หลอดไป เดี๋ยว volt ไม่ถูกต้อง จะพังเอาได้ครับ
     และนัก DIY เวลาทำเสร็จจะเช็คอย่างไรครับว่า volt ถูกต้อง หรือใส่หลอดเข้าไปเลยแล้วจึงค่อยวัด?

ใครบอกไม่ต่ออินพุท อันตราย  ไม่เป็นไรครับ

ลองวัดโวลท์ก่อนใส่หลอดได้ครับ แต่แรงดันที่เพลทจะมากกว่าปกติ และ แรงดันที่คาโถด จะไม่มีครับ

[Eak-tubeamp]

ไม่เป็นอะไรเพราะไม่มีสัญญาณเข้า ทางที่ดีพยายามอย่าให้สายลำโพงหลุดเป็นดีที่สุด เวลาเราทำเครื่องเสร็จเราจะวัดไปก่อนเสียบหลอด ว่าแรงดันที่ผ่านการ rectifier เท่าไหร่ ตรงตามที่วงจรบอกไว้หรือเปล่า เมื่อเราเสียบหลอดเข้าไปก็ต้องวัดแรงดันตามจุดต่างๆว่าถูกต้องมั้ย ตามที่ท่าน MC บอกไว้ครับ

[gob]

1) ไม่ต่อ Input อันตรายด้วยหรือครับ??
อย่างเครื่อง Receiver มีภาค AM &FM แต่เราไม่ได้ต่อ AUX ไว้
แล้ววันดีคืนดีไปเลื่อนไปยัง AUX สัก 5-10 นาทีจะเป็นอันตรายไหมครับ

2) เวลาทำเครื่องหลอด DIY แล้วมีหลอดแพงๆ เมื่อทำเสร็จยังไม่ต่อหลอด
     แต่จะวัด volt ก่อนได้ไหมครับ เพราะหากใส่หลอดไป เดี๋ยว volt ไม่ถูกต้อง จะพังเอาได้ครับ
     และนัก DIY เวลาทำเสร็จจะเช็คอย่างไรครับว่า volt ถูกต้อง หรือใส่หลอดเข้าไปเลยแล้วจึงค่อยวัด?

[Mc]

ปกติการวัดไฟในวงจรต้องวัดขณะที่มีหลอดอยู่ครับ จึงจะทราบได้ว่า เครื่องทำงานปกติหรือไม่ เช่นไฟเพลท คาโถด เป็นต้น

ส่วน สายลำโพง จำเป็นต้องต่อเอาไว้ครับ ไม่งั้น อาจทำให้ หลอด หรือเอ้าท์พุทเสียหายได้ ครับ หรือ อาจหา ตัวต้านทาน 8 โอห์ม สัก 30-50 วัตต์มาต่อแทนลำโพงก็ได้ แต่ สะดวกที่สุดน่าจะหาลำโพงถูก ๆ มาต่อไว้ดีกว่า จะได้ ลองฟัง สังเกตอาการไปด้วยครับ

[Michael stb]

ถอดออกก็ไม่เป็นไรแต่มันไม่มีโหลดครบวงจร จะวัดรู้เรื่องเหรอครับ บางจุด มีโหลดกับไม่มีโหลดวัดไฟได้ต่างกันเป็นร้อยโวลท์ก็มี

[Eak-tubeamp]

เวลาเราทำเครื่องเสร็จ ส่วนใหญ่เราจะวัดไฟก่อนว่าไฟสูงเท่าไหร่ ไฟใส้หลอดเท่าไหร่ สำหรับไฟสูงจะมีหลอดหรือไม่มีก็อันตรายอยู่แล้ว  ส่วนเรื่อง แอมป์หลอดไม่ได้ต่อลำโพง ไว้มันจะ พังหรือ เปล่า(มีสัญญาณอินพุท)  เท่าที่เจอ แค่สายลำ โพงหลุดหลอดมีอาการ แปลกทันที  แต่ถ้าไม่มีสัญญาณเข้า แค่แป๊บ เดียวคงไม่เป็นไรมั้ง รอท่าน เข้ามาเสริมดีกว่า ตรงส่วนนี้ ไม่แน่ใจเหมือนกัน

[อู๊ดดี๊]

ระวังไฟค้างที่ c ภาคจ่ายไฟครับ วัดเสร็จแล้วต้องแน่ใจว่า discharge หมดแล้ว

[gob]

เครื่องหลอดนี้ หากเราถอดหลอดออกแล้วเสียบไฟ กดสวิทช์เปิด
แล้วทำการวัดไฟจะเป็นอันตรายไหมครับ?
หรือต้องทำการวัดตอนมีหลอดเท่านั้น

และตอนนัก DIY ทำเครื่องหลอด จะต้องวัดไฟให้เรียบร้อยก่อนเสียบหลอดใช่ไหมครับ

อีกอย่างเครื่องหลอด หากไม่ต่อลำโพง จะทำให้เกิดอะไรขึ้น และใช้เวลานานแค่ไหนถึงจะเสียครับ
เช่นเสียบไฟ 5 นาทีโดยยังไม่ได้ต่อลำโพงก็จะพัง หรือแค่ 1 นาที
แล้วเครื่องใหม่ๆ มีระบบป้องกันตรงนี้ไหมครับ